Naar de inhoud
OlingoPrint

Doosjes en verpakkingen: stansvorm, karton, afloop en een bestand dat de drukker kan stansen

Wat een stansvorm (dieline) is, hoe je een doosje op maat van product en karton maakt, welke vlakken bedrukt en welke gevouwen worden, en de pdf die een verpakkingsdrukker verwacht, met 3D-voorbeeld vóór je bestelt.

Laatst bijgewerkt:

  • Elk ontwerp in veel formaten
  • Een editor gemaakt voor je telefoon

Verpakking is het moeilijkste wat een klein bedrijf laat drukken, om één reden: het bestand is geen platte pagina. Het is de tekening van een doosje dat gestanst, geritst, gevouwen en gelijmd moet worden, en elk vlak moet terechtkomen waar je het verwachtte, met het logo rechtop. Deze gids legt de stansvorm uit, het op maat maken, de kartonkeuze en wat de drukker nodig heeft.

De stansvorm

De stansvorm (stanslijn, uitslag, dieline) is de platte omtrek van het doosje, met twee soorten lijnen: snijlijnen (doorgetrokken) en ritslijnen (gestippeld), soms een derde voor perforaties of lijmzones. Hij staat op een eigen laag, in een steunkleur met de naam "Dieline" of "CutContour", op overdrukken, zodat hij op het ontwerp ligt zonder er een gat in te slaan. Het is een instructie voor de stansvormmaker; hij wordt nooit gedrukt.

De meeste verpakkingsdrukkers sturen de stansvorm van het bestelde model en de bestelde maat, als pdf of Illustrator-bestand; het ontwerp komt daarop. Eerst ontwerpen en dan pas de maat bepalen betekent een bestand dat terugkomt.

Doosmodellen

Model Afkorting Sluiting Producten
Vouwdoosje met rechte insteekflappen STE insteekflappen aan beide uiteinden, zelfde kant cosmetica, thee, zeep, kleine elektronica
Vouwdoosje met omgekeerde flappen RTE flappen aan beide uiteinden, tegenovergestelde kanten idem, iets goedkoper te maken
Automatische bodem crash lock de bodem klikt vanzelf vast bij het opzetten zware producten: kaarsen, potten, flessen
Verzenddoos met klepdeksel FEFCO 0427 deksel uit hetzelfde vel, lipjes verzending, abonnementsboxen, cadeaus
Wikkel – open band om een tray of product zeep, chocolade, cadeausets
Kussendoosje – gebogen uiteinden naar binnen gevouwen kleine cadeaus, sieraden, bedankjes

Het vouwdoosje met insteekflappen is het doosje uit het cosmeticaschap: het goedkoopst, makkelijk met de hand te vullen, van vouwkarton. De automatische bodem draagt gewicht zonder tape. De verzenddoos is de e-commercedoos: golfkarton, binnenin bedrukbaar voor het uitpakmoment. De brievenbusmaten van PostNL en bpost bepalen of een platte doos als brievenbuspakje mag.

Het doosje op maat maken

Maten geef je op als lengte × breedte × hoogte binnenwerks, opening boven. Meet het product op de breedste punten, tel 1,5 mm speling per kant op (3 mm als het product eerst in een zakje gaat), en dan één kartondikte per maat, want het karton vouwt naar binnen. Een kaars van 100 × 100 × 50 mm in 0,5 mm karton: vraag een binnenmaat van ongeveer 103 × 103 × 53 mm. De configurator van de drukker vraagt die drie getallen plus het karton en maakt de stansvorm.

Karton Dikte Gebruik
Vouwkarton (GC1), 300 grams ~0,4 mm lichte cosmetica, theezakjes
Vouwkarton, 350 grams ~0,5 mm het standaard vouwdoosje: cosmetica, voeding, kaarsen
Vouwkarton, 450 grams ~0,6 mm premium producten, glas
Kraft, 300–400 grams – ambacht, bio, bakkerij
E-golf ~1,5 mm verzenddozen, abonnementsboxen
B-golf ~3 mm verzending van zware producten

Vouwkarton drukt levendige kleuren; op kraft komen alleen wit en zwart goed uit en ogen foto's vuil. Afwerking als bij kaartjes: glans- of matlaminaat, soft touch, spot-UV, folie.

De regels voor het ontwerp op de stansvorm

  • 3 mm afloop buiten elke snijlijn; het ontwerp loopt ook onder de lijmflap en de insteekflappen door.
  • Tekst 3 mm van de ritsen, niet alleen van de snedes: een regel over een vouw oogt gebroken. Een kop blijft binnen één vlak.
  • Oriëntatie: op de platte stansvorm staan twee vlakken op hun kop ten opzichte van de voorkant. Daar is het 3D-voorbeeld voor.
  • Barcodes op een vlak paneel, nooit over een vouw, minstens 25 mm breed, 100% zwart op een lichte ondergrond, met rustzone.
  • Wettelijke vermeldingen (ingrediënten, gewicht, adres, allergenen vet): 6 pt minimum, 8 pt veiliger op karton, en 1,2 mm x-hoogte voor voeding in Europa.
  • CMYK, grote vlakken in diepzwart, geen RGB; op kraft vraag je een proef, alle kleuren worden donkerder.

Het verwachte bestand

Eén pdf met het ontwerp in CMYK (afbeeldingen 300 dpi, tekst als contouren) op één laag, de stansvorm op een aparte laag in steunkleur "Dieline" of "CutContour" op overdrukken, 3 mm afloop, snijtekens buiten de afloop, en de binnenkant als tweede pagina als die bedrukt is. Bestel vóór de oplage een fysieke proef: het scherm toont niet hoe het karton vouwt, hoe de flap sluit of hoe kraft een kleur opslokt.

Dit alles op je telefoon

OlingoPrint bouwt de stansvorm uit de productmaten en de kartondikte, als vouwdoosje met insteekflappen, automatische bodem, verzenddoos en wikkel, met afloop en lijmflap ingetekend. Je zet het ontwerp op elk vlak en sluit het doosje met de schuifregelaar in 3D om te zien waar elk vlak terechtkomt en of het logo naar voren kijkt. De export is een pdf met snij- en ritslijnen op een eigen laag in steunkleur, ontwerp in CMYK en tekst als contouren: het bestand dat verpakkingsdrukkers vragen. Kant-en-klare ontwerpen voor kaarsen, kleding, gebak en cosmetica zitten erbij. De gratis versie voegt een watermerk toe; Pro haalt het weg.

Veelgestelde vragen

Wat is een stansvorm?

De stansvorm (stanslijn, uitslag, dieline) is de platte tekening van het doosje vóór het stansen en vouwen: doorgetrokken lijnen waar het mes snijdt, stippellijnen waar het karton wordt geritst om te vouwen. Hij staat in het bestand op een aparte laag in een steunkleur en wordt nooit gedrukt; het ontwerp ligt eronder.

Hoe maak ik een doosje op maat van mijn product?

Meet het product (lengte, breedte, hoogte), tel 1,5–3 mm speling per kant op zodat het erin glijdt, en tel de kartondikte op bij de binnenmaten, want het karton neemt ruimte in bij het vouwen. Een kaars van 100 × 100 × 50 mm in 0,5 mm karton vraagt een binnenmaat van ongeveer 103 × 103 × 53 mm.

Welk doosje is het gangbaarst voor kleine producten?

Het vouwdoosje met insteekflappen aan beide uiteinden (tuck end recht, STE, of omgekeerd, RTE): een rechthoekig doosje voor cosmetica, kaarsen, thee, zeep en accessoires. Voor verzending de verzenddoos met klepdeksel (FEFCO 0427), die met eigen lipjes sluit.

Welk karton kies ik?

Voor vouwdoosjes vouwkarton (GC1/GC2) van 300–450 grams, zo'n 0,4–0,6 mm: 350 grams is de gebruikelijke keuze voor cosmetica en voeding. Voor verzenddozen E-golf (ongeveer 1,5 mm), die goed bedrukt en beschermt. Kraft oogt natuurlijk en neemt minder inkt op.

Heeft een doosje afloop nodig?

Ja, 3 mm buiten elke snijlijn, en het ontwerp loopt ook door onder de lijmflap en de insteekflappen, die zichtbaar zijn bij het openen. Houd tekst 3 mm van de rand van elk vlak en weg van de ritsen: de vouw vangt inkt en een regel tekst over een vouw oogt altijd gebroken.

Welk bestand wil de verpakkingsdrukker?

Eén pdf met het ontwerp in CMYK op één laag en de stansvorm op een aparte laag in een steunkleur met de naam Dieline of CutContour, op overdrukken, met 3 mm afloop en lettertypen als contouren. De meeste drukkers sturen hun stansvorm voor het exacte doosje; het ontwerp komt daarop.

Kan ik een doosje op mijn telefoon ontwerpen?

Ja. OlingoPrint bouwt de stansvorm uit de productmaten en de kartondikte, laat je het ontwerp op elk vlak zetten, vouwt het doosje in 3D zodat je ziet welk vlak waarheen kijkt en exporteert een pdf met snij- en ritslijnen op een eigen laag.